«Βάρη» Πνίγουν τις Μικρές Επιχειρήσεις

Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις (ΜμΕ) στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ασφυκτικό πλέγμα διοικητικών και οικονομικών προκλήσεων, που απειλούν την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητά τους. Αυτό το ανησυχητικό συμπέρασμα προκύπτει από πρόσφατο ενημερωτικό σημείωμα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), το οποίο αναλύει εις βάθος τα πολλαπλά βάρη που επιβαρύνουν τις ΜμΕ: από τις φορολογικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις έως τις τραπεζικές χρεώσεις.

Το Δυσβάσταχτο Κόστος Συμμόρφωσης

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ τονίζει χαρακτηριστικά πως το πλήθος των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών υποχρεώσεων έχει εκτοξεύσει το κόστος συμμόρφωσης για τις ΜμΕ. Αυτό το κόστος δεν είναι μόνο άμεσο, δηλαδή σε χρήμα, αλλά και έμμεσο, σε χρόνο και πόρους που αναγκάζονται να δαπανήσουν οι επιχειρηματίες για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του κράτους.

Πιο συγκεκριμένα, το ενημερωτικό σημείωμα αναλύει τις εξής επιβαρύνσεις:

• Κόστος Φορολογικής Συμμόρφωσης: Αυτό περιλαμβάνει ένα διπλό βάρος. Αφενός, τις άμεσες χρηματικές υποχρεώσεις, όπως φόρους, τέλη και ασφαλιστικές εισφορές, οι οποίες συχνά είναι δυσανάλογες με τον τζίρο και την κερδοφορία των μικρών επιχειρήσεων. Αφετέρου, το διοικητικό βάρος, που μεταφράζεται σε δαπάνες για μισθούς προσωπικού που ασχολείται με τη λογιστική παρακολούθηση, κόστος εξωτερικών λογιστικών υπηρεσιών και αναγκαίες τεχνολογικές επενδύσεις σε λογισμικά και συστήματα για την τήρηση των νέων ψηφιακών απαιτήσεων.
• Ειδικές Φορολογίες: Πέρα από τους βασικούς φόρους, οι ΜμΕ επιβαρύνονται δυσανάλογα από ένα πλήθος ειδικών φορολογιών, όπως διάφορα τέλη και φόροι κατανάλωσης. Αυτές οι επιβαρύνσεις, συχνά κρυφές ή μη εμφανείς με την πρώτη ματιά, προστίθενται στο συνολικό κόστος λειτουργίας, μειώνοντας τα περιθώρια κέρδους και την ανταγωνιστικότητα.
• Τραπεζικά Κόστη: Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση αποτελεί ζωτικό οξυγόνο για τις μικρές επιχειρήσεις, όμως και εδώ αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια. Οι υψηλές τραπεζικές χρεώσεις για τη διαχείριση λογαριασμών, οι προμήθειες για συναλλαγές, καθώς και οι απαιτητικές διαδικασίες due diligence (δέουσας επιμέλειας) για τη χορήγηση δανείων, λειτουργούν ως ισχυρό αντικίνητρο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλές ΜμΕ να αδυνατούν να αντλήσουν τα απαραίτητα κεφάλαια για επενδύσεις ή ακόμη και για την κάλυψη τρεχουσών αναγκών.
• Λοιπά Κόστη Συμμόρφωσης: Ο κατάλογος των βαρών δεν εξαντλείται εκεί. Οι δημοτικοί φόροι, τα εργασιακά και ασφαλιστικά κόστη (που περιλαμβάνουν όχι μόνο εισφορές, αλλά και το κόστος προσαρμογής σε συνεχείς αλλαγές της εργατικής νομοθεσίας), καθώς και οι απαιτήσεις για αδειοδοτήσεις και την προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR), ενσωματώνουν ένα σύνολο απαιτήσεων που οι μικρές επιχειρήσεις αδυνατούν να καλύψουν χωρίς να καταφύγουν σε εξωτερική υποστήριξη. Αυτό συνεπάγεται επιπλέον δαπάνες για συμβούλους, δικηγόρους και ειδικούς, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον προϋπολογισμό τους.

Εμπόδιο στην Ανάπτυξη, την Εξωστρέφεια και την Καινοτομία

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ τονίζει με έμφαση πως το συνολικό θεσμικό και οικονομικό φορτίο δεν λειτουργεί απλώς ως εμπόδιο στην καθημερινή λειτουργία των μικρών επιχειρήσεων. Πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: αποτελεί έναν αποτρεπτικό παράγοντα για την ανάπτυξη, την εξωστρέφεια και την καινοτομία. Όταν ένας επιχειρηματίας δαπανά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου και των πόρων του για να ανταποκριθεί σε γραφειοκρατικές και φορολογικές υποχρεώσεις, του απομένουν ελάχιστα περιθώρια για να επενδύσει σε νέες ιδέες, να αναζητήσει νέες αγορές ή να εκσυγχρονίσει τις διαδικασίες του.

Η έλλειψη αυτών των στοιχείων (ανάπτυξη, εξωστρέφεια, καινοτομία) έχει άμεσο αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα των ΜμΕ, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων. Σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, όπου οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι ευέλικτες και προσαρμοστικές, το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο φαίνεται να τις καθηλώνει.

Η Επιτακτική Ανάγκη για Μεταρρύθμιση

Το βασικό συμπέρασμα του ενημερωτικού σημειώματος είναι ότι η επιβίωση και εξέλιξη των ΜμΕ στην Ελλάδα απαιτεί μια βαθιά και στοχευμένη μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου. Η μείωση των διοικητικών και οικονομικών επιβαρύνσεων δεν αποτελεί απλώς ζήτημα διευκόλυνσης της καθημερινότητας των επιχειρηματιών, αλλά αναδεικνύεται σε προϋπόθεση διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής συνοχής.

Μια τέτοια μεταρρύθμιση θα πρέπει να περιλαμβάνει:

• Απλοποίηση των φορολογικών διαδικασιών και μείωση του πλήθους των φόρων.
• Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και αναμόρφωση του συστήματος.
• Εξορθολογισμό των αδειοδοτικών διαδικασιών και μείωση της γραφειοκρατίας.
• Βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση με μειωμένα τραπεζικά κόστη και ευνοϊκότερους όρους.
• Προώθηση της ψηφιοποίησης με τρόπο που να διευκολύνει τις ΜμΕ και όχι να τις επιβαρύνει περαιτέρω.

Η Ελλάδα, με τον μεγάλο αριθμό των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας της, οφείλει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που να ευνοεί την ανάπτυξή τους. Η άμεση παρέμβαση για την ελάφρυνση των βαρών είναι πλέον επιτακτική, καθώς η βιωσιμότητα αυτών των επιχειρήσεων δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους τους επιχειρηματίες, αλλά και την απασχόληση, την τοπική οικονομία και, εν τέλει, την ίδια την κοινωνική συνοχή. Χωρίς ουσιαστική στήριξη, ο κίνδυνος για ένα ντόμινο λουκέτων και απώλειας θέσεων εργασίας είναι κάτι παραπάνω από ορατός.

«Βάρη» Πνίγουν τις Μικρές Επιχειρήσεις