Στο δεύτερο πάνελ του συνεδρίου, ειδικοί από τον χώρο του fact-checking, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της μάχιμης δημοσιογραφίας ανέλυσαν την πρόκληση της «μετα-αλήθειας» και τον ρόλο του ελέγχου των ειδήσεων στη σύγχρονη εποχή.
🛡️ Το Fact-Checking ως «Ηθική Πυξίδα»
Ο συντονιστής Μάκης Προβατάς άνοιξε τη συζήτηση με μια αναφορά στον New Yorker, όπου ήδη από το 2011 λειτουργούσε τμήμα 16 ατόμων αποκλειστικά για τον έλεγχο των γεγονότων, υπογραμμίζοντας ότι για τα σοβαρά διεθνή έντυπα, η διασταύρωση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση.
- Έλενα Βατάλα (Ellinika Hoaxes): Χαρακτήρισε το fact-checking ως την «ψυχή» και την «ηθική πυξίδα» της δημοσιογραφίας. Τόνισε ότι στόχος είναι να επαναφερθεί ο δημόσιος διάλογος στη βάση των γεγονότων, μακριά από αφηγήματα που κυριαρχούν απλώς επειδή είναι δημοφιλή.
- Ανδρέας Βέγλης (ΑΠΘ): Επισήμανε ότι το Τμήμα Δημοσιογραφίας του ΑΠΘ διδάσκει εργαλεία ελέγχου εδώ και 11 χρόνια. Παρατήρησε ότι οι μέθοδοι αλλάζουν πλέον μήνα με τον μήνα λόγω της τεχνολογίας, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη για γρήγορα αντανακλαστικά απέναντι στις ψευδείς ειδήσεις.
📰 Η Πρόκληση των Παραδοσιακών και Ψηφιακών Μέσων
Η συζήτηση ανέδειξε τη διαφορά ανάμεσα στον χρόνο του εντύπου και την ταχύτητα των social media.
- Δέσποινα Κονταράκη (Ελεύθερος Τύπος): Σημείωσε ότι η εφημερίδα έχει το «πλεονέκτημα του χρόνου» για καλύτερο έλεγχο, αλλά το μεγάλο πρόβλημα σήμερα είναι διπλό: «Όχι μόνο πιστεύουμε το ψέμα, αλλά δυσπιστούμε και στην αλήθεια».
- Έλενα Παπαδημητρίου (fyi.news): Ως εκπρόσωπος μέσου που δρα αποκλειστικά στα social media, τόνισε ότι η ενημέρωση των νέων περνά πλέον συντριπτικά μέσα από τις πλατφόρμες. Η δυσκολία, ανέφερε, ξεκινά όταν η δημοσιογραφία σταματά να ενημερώνει και αρχίζει να «χαϊδεύει αυτιά».
⚖️ Πολιτική Κριτική και SLAPPs
Ο Στέλιος Κούλογλου (TVXS.gr) προσέδωσε έναν πιο πολιτικό τόνο στη συζήτηση, κάνοντας λόγο για ανάγκη αυτοκριτικής:
- Πολιτική Τοξικότητα: Συνέδεσε τη διοργάνωση με την ανάγκη αυτοκριτικής της κυβέρνησης για τη δράση της «Ομάδας Αλήθειας» και τον τοξικό λόγο ορισμένων υπουργών.
- Δικαστικό Κυνήγι (SLAPPs): Αναφέρθηκε στην προσωπική του δικαστική περιπέτεια, όπου του ζητείται 1 εκατομμύριο ευρώ για ρεπορτάζ σχετικά με τις υποκλοπές, τονίζοντας ότι η οικονομική ασφυξία των δημοσιογράφων αποτελεί απειλή για την αλήθεια.
- Εκπαίδευση: Υποστήριξε ότι απαιτείται «μορφωτική προσπάθεια» ώστε οι πολίτες να μάθουν να εξετάζουν κριτικά και την αντίθετη άποψη.
💡 Συμπεράσματα Πάνελ
| Ομιλητής | Κεντρικό Μήνυμα |
| Ε. Βατάλα | Το fact-checking επαναφέρει τη λογική απέναντι στη δημοφιλή γνώμη. |
| Α. Βέγλης | Η εκπαίδευση των νέων δημοσιογράφων στα ψηφιακά εργαλεία είναι επιβεβλημένη. |
| Δ. Κονταράκη | Η κρίση εμπιστοσύνης στην αλήθεια είναι πιο επικίνδυνη από το ίδιο το ψέμα. |
| Στ. Κούλογλου | Η διαφάνεια και η αντιμετώπιση των SLAPPs είναι κλειδιά για την ελευθεροτυπία. |
| Ε. Παπαδημητρίου | Πρέπει να διαχωρίζουμε σαφώς την είδηση από την άποψη στα social media. |
