Εκτός του προγράμματος το χιονοδρομικό Βόρας Καϊμακτσαλάν και άλλα χιονοδρομικά παρά το γεγονός ότι παραμένουν 70 εκ € αναπορρόφητα.
Την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026, συζητήθηκε η Επίκαιρη Ερώτηση της Βουλευτού Πέλλας και Αντιπροέδρου του κόμματος Δημοκράτες- ΠΚ κ. Θεοδώρας Τζάκρη προς την Υπουργό Τουρισμού με θέμα «Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Αναβάθμιση των εγκαταστάσεων Χιονοδρομικών Κέντρων».
Η κ. Τζάκρη ανέδειξε τα σοβαρά προβλήματα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος για την αναβάθμιση χιονοδρομικών κέντρων, όπου παρά το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός του προγράμματος αυξήθηκε σημαντικά (από 53,7 σε 89,7 εκ. €), μεγάλο μέρος των κονδυλίων (περίπου 70 εκ €) παραμένει αναπορρόφητο ενώ μεγάλα και σημαντικά χιονοδρομικά κέντρα, όπως ο Βόρας (Καϊμακτσαλάν) έμειναν εκτός επιδοτήσεων παρά τη σημασία τους για τις τοπικές οικονομίες.
Συγκεκριμένα επισήμανε την αμφιλεγόμενη διαδικασία ένταξης όπου οι αιτήσεις βασίστηκαν αποκλειστικά στη χρονική προτεραιότητα, χωρίς ουσιαστικά κριτήρια (δυναμικότητα, ανάγκες, βιωσιμότητα), γεγονός που δημιουργεί υπόνοιες αθέμιτου ανταγωνισμού. Επίσης στην περιορισμένη υλοποίηση και στις καθυστερήσεις που οδηγούν αναμφισβήτητα σε απώλεια σημαντικών πόρων αφού από τα πέντε αρχικά ενταγμένα χιονοδρομικά, μόνο δύο προχώρησαν σε εκταμίευση, ενώ άλλα καθυστέρησαν, τροποποιήθηκαν ή απεντάχθηκαν.
Η κ. Τζάκρη σημείωσε ότι το πρόγραμμα αναβάθμισης των χιονοδρομικών μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης εξελίσσεται σε ένα ακόμη σκάνδαλο διασπάθισης δημόσιου χρήματος και απώλειας πόρων εξαιτίας των σοβαρών ενδείξεων για χειραγώγηση του προγράμματος με φωτογραφικούς όρους, εικονικές προσφορές, υπερτιμολογήσεις, προβληματικές εκταμιεύσεις, απευθείας αναθέσεις και αλλαγές στους όρους χρηματοδότησης.
Από την πλευρά του Υπουργείου Τουρισμού, η Υφυπουργός κ. Καραμανλή, απάντησε τυπικά και όχι ουσιαστικά στην κ. Τζάκρη. Καμία απάντηση δεν έδωσε για τις καταγγελίες για την αδιαφάνεια και τους «φωτογραφικούς» όρους του προγράμματος, για την κατασπατάληση δημόσιου χρήματος, για την απώλεια πόρων και δεν δεσμεύτηκε αν άλλα χιονοδρομικά κέντρα όπως το Βόρας/Καϊμακτσαλάν, ή άλλα χιονοδρομικά θα ενταχτούν στο πρόγραμμα, όταν 70 εκ € παραμένουν αναπορρόφητα και άλλα χιονοδρομικά που είχαν ενταχθεί, όπως το Σέλι απεντάχτηκε και ο Παρνασσός θα απορροφήσει μόλις το 50% της επιδότησης των 10 εκ €.
Ακολουθεί η ομιλία της κ. Τζάκρη:
«Πρωτολογία
Κυρία Υφυπουργέ,
Την 25η Οκτ 2023 και ώρα 9:40 δημοσιεύθηκε το πρόγραμμα επιδότησης του Υπουργείου Τουρισμού που αφορούσε την Αναβάθμιση εγκαταστάσεων χιονοδρομικών κέντρων για την περίοδο 2022-2026. Και ως εκ θαύματος 2 χιονοδρομικά Ανήλιο και 3-5 Πηγάδια υπέβαλαν αιτήματα ταυτόχρονα 31/10 και ώρα … ωσάν να ήταν έτοιμα από καιρό για αυτή την πράξη, παραβιάζοντας κάθε έννοια υγιούς ανταγωνισμού.
Προϋπολογισμός αρχικά 53,7 εκ € από το Ταμείο Ανάκαμψης, στη συνέχεια 60,9 εκ € και σήμερα 89,7 εκ €.
10.000.000 € ανά αίτηση.
Αρχικά λοιπόν μόνο 5 από τα συνολικά 22 αδειοδοτημένα χιονοδρομικά κέντρα μπορούσαν να ενταχθούν. Μοναδικό κριτήριο ένταξης ήταν η προτεραιότητα βάση ημερομηνίας κατάθεσης φακέλου. Καμία άλλη. Ούτε δυναμικότητα χιονοδρομικού κέντρου ή ικανότητα επέκτασης, ούτε παλαιότητα εξοπλισμού, ούτε κύκλος εργασιών, ούτε καν μέση ετήσια περίοδο λειτουργίας λόγω χιονοκάλυψης.
Έτσι εντάχθηκαν τα:
1) Ανήλιο Μετσόβου,
2) 3-5 Πηγάδια,
3) Παρνασσός
4) Σέλι και
5) Καρπενήσι.
Από αυτά τελικά προχώρησαν σε εκταμίευση 2 χιονοδρομικά: το Ανήλιο Μετσόβου και τα 3-5 Πηγάδια.
Καθώς η διαχειρίστρια ΕΤΑΔ χωρίς αιτία καθυστέρησε υπερβολικά, το χιονοδρομικό Παρνασσού, έκανε τροποποίηση έργου όχι για αντικατάσταση ενός κύριου αναβατήρα για την λειτουργία του κέντρου, αλλά με εκσυγχρονισμό τμημάτων ενός παλιού και με περικοπή της προβλεπόμενης δαπάνης κατά 50%, άρα 5 εκ €.
Χάθηκε μια τεράστια ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό του χιονοδρομικού κέντρου Σελίου με την απένταξη του και έτσι χάθηκαν 10 εκ €, η απώλεια των οποίων δεν είναι απλώς μια «τεχνική αστοχία», αλλά μια σοβαρή αποτυχία που στερεί από την τοπική κοινωνία σημαντικούς πόρους και ένα κρίσιμο έργο εκσυγχρονισμού και βιώσιμης ανάπτυξης.
Για το Καρπενήσι εκκρεμεί ακόμα η προδικαστική προσφυγή αφού εταιρίες του εξωτερικού εξέφρασαν έντονες ανησυχίες σχετικά με «κατευθυνόμενο και φωτογραφικό διαγωνισμό (εκτός ΕΣΗΔΗΣ και χωρίς ανάρτηση στη Διαύγεια, κατά παράβαση του Ν. 4412/2016)».
Δηλαδή από τα αρχικά 53,7 εκ € μόνο 20 εκ € έχουν εκταμιευτεί και 5 εκ ακόμα είναι σε εκκρεμότητα (Παρνασσός).
Εντωμεταξύ (και πολύ πρόσφατα) εντάχθηκαν τα 2 επόμενα χιονοδρομικά της λίστας:
Λαϊλιάς Σερρών και Ζήρεια.
Όσον αφορά στο Λαϊλιά Σερρών φορέας διαχείρισης του οποίου είναι ο Ορειβατικός Σύλλογος Σερρών μαθαίνουμε ότι θα προβεί σε απευθείας ανάθεση για την υλοποίηση του προγράμματος χωρίς διενέργεια διαγωνιστικής διαδικασίας, με τη σύμφωνη γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου. Ποιου Εθνικού Συμβουλίου; Έχετε ενημερωθεί για αυτή την εξέλιξη; Καθώς Φορέας Υλοποίησης της Δράσης έχει ορισθεί η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων (ΕΥΠΑΤΕ) του Υπουργείου Τουρισμού έχετε προβεί στον απαραίτητο έλεγχο;; Είναι νόμιμη αυτή η διαδικασία;
Από την πλευρά του Δήμου Ξυλοκάστρου – Ευρωστίνης που διαχειρίζεται το χιονοδρομικό Κέντρο Ζήρεια μαθαίνουμε ότι ο χρόνος δεν επαρκεί για την διενέργεια διαγωνισμού σύμφωνα με την νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων. Έτσι άλλα 10 εκ από το ταμείο Ανάκαμψης μένουν ανεκμετάλλευτα και χάνονται.
Εντωμεταξύ το πρόγραμμα από 53,7 εκ € αρχικά έχει αυξηθεί στα 89,7 εκ €.
Το Πρόγραμμα τελειώνει και ο τρόπος με τον οποίο οργανώσατε το Πρόγραμμα είναι σίγουρο ότι θα οδηγήσει σε απώλεια πόρων.
Το χιονοδρομικό κέντρο Βόρας (Καϊμακτσαλάν) αποτελεί κορυφαίο χειμερινό προορισμό στην ΠΕ Πέλλας, εισφέροντας σημαντικά στο τοπικό ΑΕΠ και όμως έμεινε εκτός χρηματοδότησης και δεν θα επωφεληθεί αυτών των πολύτιμων πόρων του Ταμείου για την αναβάθμισή του. Με πολύ μεγαλύτερη περίοδο λειτουργίας από όλα όσα έχουν ενταχθεί, μεγάλη επισκεψιμότητα και πραγματικά μεγάλη ανάγκη αναβάθμισης.
Και άλλα χιονοδρομικά στη χώρα: Βασιλίτσα, Ελατοχώρι, Πισοδέρι, Πήλιο.
Και θα επιμείνω ιδιαίτερα στο χιονοδρομικό κέντρο Βόρας. Έχετε να πείτε κάτι για αυτό; Διαχειριστής του η ΕΤΑΔ.
Υπάρχει περίπτωση να ενταχθεί καθώς είναι το επόμενο στη λίστα;
Δευτερολογία
Κυρία Υφυπουργέ,
Άκουσα προσεκτικά τι είπατε.
Όμως εδώ υπάρχουν καταγγελίες και σοβαρές ενδείξεις για «φωτογραφικούς όρους», «εικονικό ανταγωνισμό» και «κατασπατάληση ευρωπαϊκών κονδυλίων», σκανδαλώδεις δηλαδή πρακτικές που υπονομεύουν τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και τον υγιή ανταγωνισμό.
Χειραγώγηση του ίδιου του προγράμματος: Τις μελέτες, τις συνέταξε η εταιρία ADVISOR GREECE με σύσταση 24 Ιουλίου 2023 και έδρα την Καστοριά, δηλαδή 3 μήνες πριν την
δημοσίευση του προγράμματός επιδότησης των χιονοδρομικών με κεφάλαιο 1.000 ευρώ. Μέτοχοι δυο κυρίες υπάλληλοι της εταιρίας NOISIS ιδιοκτησίας του νυν προέδρου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Χειμερινών αθλημάτων [Νικητίδης]. Τυχαίο; Απασχολούμενοι των προμηθευτών – συμμετεχόντων στους διαγωνισμούς βρέθηκαν υπεύθυνοι για τη σύνταξη – διεξαγωγή και αξιολόγηση των δημοσίων διαγωνισμών.
Φωτογραφικοί όροι: Όλες οι μελέτες για όλα τα χιονοδρομικά κέντρα που έχουν κατατεθεί, προδιαγράφουν προϊόντα και εξοπλισμούς που αντιπροσωπεύει συγκεκριμένη εταιρεία εισαγωγέας [εταιρεία Νουλίκα].
Εικονικές προσφορές: Πως διασφαλίστηκε η πραγματική ύπαρξη τριών ανεξάρτητων και συγκρίσιμων προσφορών ανά δαπάνη, με ανιχνεύσιμο έλεγχο σύγκρουσης συμφερόντων και αποτροπή εικονικού ανταγωνισμού; πχ στην εγκατάσταση του αναβατήρα στο Ανήλιο ή το σύστημα τεχνητής χιόνωσης στα 3-5 Πηγάδια, προσφορές υπήρξαν μόνο από έναν προμηθευτή. Οι άλλες δύο προσφορές αφορούσαν στο ίδιο προϊόν από άλλους μεταπωλητές και όχι από τους προμηθευτές- κατασκευαστές αυτού του εξοπλισμού. Έγινε ο απαραίτητος έλεγχος; Αυτό είναι νόμιμο;
Υπερτιμολογήσεις: Καταγράφονται μεγάλες αποκλίσεις κόστους ανά μονάδα σε σχέση με άλλους δημόσιους διαγωνισμούς που διενεργήθηκαν στην Ελλάδα και σε σχέση με διεθνείς τιμές, ενώ είναι αξιοσημείωτη η έγκριση του φακέλου επιχειρηματικού σχήματος με ελάχιστη ίδια συμμετοχή και ζημιογόνα οικονομικά αποτελέσματα προηγούμενων ετών [Ορεινός Τουρισμός ΑΕ συμφερόντων Νουλίκα].
Πραγματοποιήθηκαν εκταμιεύσεις με βάση τον ποιοτικό έλεγχο των παραδοτέων στον τόπο κατασκευής τους (κάπου δηλαδή στο εξωτερικό από επιτροπή του φορέα διαχείρισης) και όχι με πρωτόκολλο παραλαβής, στο χώρο εγκατάστασης. Για το χιονοδρομικό 3-5 Πηγάδια έχει ολοκληρωθεί η εκταμίευση του ποσού με απόφαση αποδέσμευσης 8,8 εκ. ευρώ την 31η Ιουλίου 2025. Παρόλα αυτά μέχρι και σήμερα δεν έχει ολοκληρωθεί η προμήθεια και εγκατάσταση όλων των μηχανημάτων. Με ποια απόφαση και πρωτόκολλο παραλαβής έγινε η έγκριση της εκταμίευσης; Αυτό είναι νόμιμο;
Για το χιονοδρομικό Παρνασσού η ΕΤΑΔ προχώρησε σε απευθείας διαπραγμάτευση και ανάθεση, στον ίδιο προμηθευτή με τα δύο προηγούμενα χιονοδρομικά (Ανήλιο και 3-5 Πηγάδια). Χωρίς ανταγωνιστική προσφορά, χωρίς διαγωνιστική διαδικασία. Ο χρόνος παράδοσης προδιαγράφεται από τον ανάδοχο στις 49 εβδομάδες, δηλαδή περίπου 35 εβδομάδες μετά την λήξη του προγράμματός και με το αδιανόητο όρο του 70% προκαταβολής. Είναι νόμιμο; Σε περίπτωση ολοκλήρωσης της επένδυσης μετά τη λήξη του προγράμματος (που μάλλον έτσι θα συμβεί) ποιος θα καταβάλει το τίμημα των 5 εκ €.
Τροποποιήθηκε η απόφαση ώστε να εκταμιεύονται και δαπάνες ΦΠΑ από το πρόγραμμα, όταν στο πρόγραμμα αναφέρεται ρητά ότι «πάσης φύσεως έξοδα, εισφορές, φόροι, τέλη, δημοσιονομικές επιβαρύνσεις, ΦΠΑ που ανακτάται, αποζημιώσεις, ασφάλιστρα υπέρ τρίτων» είναι μη επιλέξιμες δαπάνες. Είναι νόμιμο;
[Μέχρι στιγμής] Ιδιώτες πήραν σχεδόν 100% της επιδότησης, σε προμήθεια μηχανημάτων που οι ίδιοι είναι αποκλειστικοί αντιπρόσωποι με άλλη εταιρεία τους στην Ελλάδα, με «υπερτιμολογημένες εικονικές» προσφορές, χωρίς διαγωνισμό, χωρίς ανταγωνισμό και με προκαταβολή των δαπανών.
Έχουμε μπροστά μας ένα πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης το οποίο οσωνούπω τελειώνει που προσπαθεί «με κάθε τρόπο» (με φωτογραφικούς όρους, εικονικές προσφορές, υπερτιμολογήσεις, συμπερίληψη ΦΠΑ κλπ) όσο προλαβαίνει να απορροφήσει κάποιους από τους προγραμματισμένους πόρους, που σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να απορροφήσει τα προγραμματισμένα 89 εκ €, με αποτέλεσμα να χαθούν πολύτιμοι πόροι από την ελληνική περιφέρεια.
Απορίας άξιο γατί αυξήθηκε τόσο ο προϋπολογισμός!
Και στο δια ταύτα αποκλείστηκαν από τη διαδικασία [οριστικά γιατί δεν υπάρχει χρόνος- διαψεύστε με αν κάνω λάθος] άλλα μεγάλα χιονοδρομικά της χώρας με μεγαλύτερες ανάγκες και με βιώσιμη λειτουργία χωρίς να πάρουν ποτέ κρατικές επιχορηγήσεις,.
Έχει ελεγχθεί η διαδικασία ποτέ;
Θα απολογηθείτε για την κακή εξέλιξη του προγράμματος;»
Το βίντεο:
