Συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν

Την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026, πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα η πολυσυζητημένη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού, κ. Μητσοτάκη, με τον Τούρκο πρόεδρο κ. Ρετζέπ Τ. Ερντογάν. Καταρχήν θα πρέπει να πούμε ότι με έναν γείτονα όπως η Τουρκία, η οποία είναι μια αναθεωρητική δύναμη στην περιοχή, θα πρέπει να συζητάμε και να έχουμε συχνές επαφές. εδώ θα πρέπει να σημειωθεί κάτι πολύ σημαντικό το οποίο θα διαφωτίσει, έτι περαιτέρω την κατάσταση. Η συνάντηση αυτή θα μπορούσε να είχε ματαιωθεί με πρόταση της Ελληνικής πλευράς, λόγω της τουρκικής Navtex, αορίστου χρόνου η οποία εξεδόθη πριν από λίγες ημέρες και έτσι να μη δοθεί η εικόνα ότι η Ελλάδα αποδέχεται τις παράνομες ενέργειες – τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Βέβαια η συνάντηση, από ότι δείχνουν τα πράγματα, τελικά επιβλήθηκε από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, υπό την λογική της ομαλοποίησης της κατάστασης, εντός ΝΑΤΟ, εν όψη της επικείμενης συνόδου κορυφής της βορειοατλαντικής συμμαχίας τον ερχόμενο Ιούλιο και πιο συγκεκριμένα στις 7 με 8 Ιουλίου 2026, στην Άγκυρα. Όσοι ασχολούνται με θέματα γεωπολιτικής γνωρίζουν, ότι ο αλάνθαστός κανόνας στις Διεθνείς Σχέσεις, συνοψίζετε στη φράση που αποδίδετε στον μεγάλο Κινέζο θεωρητικό του πολέμου, Σουν Τζου, ο οποίος έζησε τον 5^ο αιώνα π. Χ., «κράτα τον φίλο σου κοντά και τον εχθρό σου εγγύτερα»!!! Αυτό πρέπει να συμβαίνει για τον απλούστατο λόγο, ότι μέσα από τις συζητήσεις με τον εχθρό, μπορείς να βγάλεις συμπεράσματα για τις προθέσεις του και έτσι να είσαι καλύτερα προετοιμασμένος για κάθε σενάριο το οποίο δίνατε να ξετυλιχθεί επί του πεδίου. Διαχρονικά, οι ελληνικές κυβερνήσεις, ειδικά μετά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, το 1974, ακολουθούν αυτόν τον κανόνα, ο οποίος έσπασε από τον Ανδρέα Παπανδρέου, κατά την περίοδο 1982-1986 και εξαιτίας αυτής της διακοπής επαφών, φτάσαμε στα πρόθυρα του πολέμου με την Τουρκία, η οποία έμεινε στην ιστορία ως η «κρίση του Σισμίκ». Για να είμαστε σωστοί ως προς την ανάλυσή μας, αλλά και ως προς τα ιστορικά γεγονότα της εποχής εκτείνεις, θα πρέπει να πούμε, ότι η αντιμετώπιση της τότε κατάστασης από τον μακαρίτη Ανδρέα Παπανδρέου, δηλαδή η διακοπή των σχέσεων επί μία τετραετία, ήταν η ενδεδειγμένη, τόσο ως προς την Τουρκία, όσο και ως προς τις ΗΠΑ, γιατί με αυτό τον τρόπο έδειξε, ότι το εθνικό συμφέρον, είναι πάνω από το συμμαχικό, αλλά αμέσως μετά την κρίση του «Σισμίκ», είχαμε τη συνάντηση στο Νταβός της Ελβετίας, τον Φεβρουάριο του 1988, όπου η Ελλάδα, «ξέχασε» να θέσει το θέμα της Κύπρου, ως προαπαιτούμενος για την εξομάλισή των σχέσεων με την Τουρκία και έτσι χάθηκε, άλλη μια ευκαιρία για την Ελλάδα και την Κύπρο ΜΑΣ, για να λυθεί το ζήτημα. Σε μια συνάντηση Ελλάδας – Τουρκίας το πρόβλημα δεν είναι η συνάντηση, αλλά το τι συζητάς κατά την διάρκειά της. Στην περίπτωση της χθεσινής συνάντησης, το περιεχόμενό της, ίσως θα το μάθουμε τις επόμενες ημέρες ή μήνες και αυτό γιατί θα δούμε να ξεδιπλώνονται πράγματα και καταστάσεις, οι οποίες θα δείχνουν, εν πολλοίς το τι πραγματικά συζητήθηκε. Η προσέγγιση – ανάλυση που θα ακολουθήσει, θα γίνει με βάση τα όσα έγινα γνωστά από την συνέντευξη τύπου, που έδωσαν οι δύο ηγέτες, αμέσως μετά τη συνάντηση που είχαν.

Τα θετικά σημεία της συνάντησης.

Από τη συνάντηση των δυο ηγετών θα πρέπει να κρατήσουμε στα θετικά για την Ελλάδα:

1. Την αναφορά του Έλληνα πρωθυπουργού, στην ανάγκη της άρσης του «casus belli», από την Τουρκία, με σκοπό οι δύο Χώρες να συνεχίσουν εν σχετική ηρεμία να συνυπάρχουν στην περιοχή. Κάτι που δείχνει, από την πλευρά της χώρας μας, ότι αυτή η Κατάσταση ΔΕΝ πάει άλλο και ουσιαστικά, καλώντας την τουρκική πλευρά να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσάς, το οποίο παρά το γεγονός ότι η Τουρκία το επικαλείται όταν τη συμφέρει, ΔΕΝ το έχει υπογράψει από το 1982 που εφαρμόζεται.
2. Η αναφορά του πρωθυπουργού, ότι ναι μεν η Τουρκιά έχει μειώσει τις λαθρομεταναστευτικές ροές προς την Ελλάδα, αλλά θα πρέπει να κάνει ακόμα περιστέρα για να τις σταματήσει. Λέγοντάς του ουσιαστικά ότι ξέρουμε ότι μπορείς, αλλά δεν το κάνεις.
3. Η αναφορά, ρητά και κατηγορηματικά, ότι η μόνη διαφορά που έχουμε μεταξύ μας είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και τίποτε άλλο. Κόβοντας ουσιαστικά τις ορέξεις της Τουρκίας, ότι είμαστε διατεθειμένοι να συζητήσουμε οτιδήποτε έχει στο μυαλό της η Τουρκική πλευρά. Σε ότι αφορά το θέμα των διαφορών ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πάρα πολλά, αλλά αυτό θα γίνει στην παράθεση των αρνητικών συμμιγών, γιατί εδώ έθεσα μόνο το θέμα, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, γιατί κατά την εκτίμηση μου, είναι το μεγάλο αγκάθι.
4. Η αναφορά στο Κυπριακό και την ανάγκη επανέναρξης των συζητήσεων για την επίλυση του προβλήματος, πάνω στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και όχι υπό το πρίσμα των Τουρκικών απαιτήσεων.
5. Η ξεκάθαρη θέση της Ελλάδας, ότι στη Θράκη έχουμε θρησκευτική μειονότητα και όχι εθνική, σε αντίθεση με την μειονότητα στην Τουρκία η οποία από τη συνθήκη της Λωζάνης καθορίζεται ως εθνική.

Τα αρνητικά σημεία της συνάντησης.

Στα ΑΡΝΗΤΙΚΑ της συνάντησης έχουμε:

1. Σύμφωνα με το Τουρκικό πρωτόκολλο υποδοχής, στο αεροδρόμιο έπρεπε να υποδεχθεί τον Έλληνα πρωθυπουργό, ένα υψηλόβαθμο στέλεχος της Τουρκικής κυβέρνησης, όπως ο υπουργός εξωτερικών, μαζί με τον δήμαρχο της πόλης της Άγκυρας, όπως συμβαίνει συνήθως σε ανάλογες περιπτώσεις, γιατί σπάνια στην υποδοχή παραβρίσκεται ο ίδιος ο Ερντογάν. Εδώ είχαμε την κατάφορη παραβίαση του τουρκικού πρωτοκόλλου, όχι τυχαία, γιατί την υποδοχή την έκανε ο υπουργός πλουτισμού και τουρισμού, μαζί με τον δήμαρχο της Άγκυρας.
2. Τη θέση που διατυπώθηκε, η οποία βέβαια διατυπώνεται εδώ και πάρα πολύ καιρό ότι η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να προσφύγει σε διεθνή διαιτησία για το θέμα της διευθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Αυτό το εντάσσω στα αρνητικά, γιατί σε ένα δικαστήριο, όπου θα τεθούν διάφορα θέματα και από τις δύο πλευρές, ο δικαστή θα τα βάλει όλα στη ζυγαριά και θα προσπαθήσει να βρει την μέση λύση και άρα από όλα όσα τεθούν στο τραπέζι το μόνο σίγουρο είναι ότι κάτι θα πάρεις και κάτι θα αφήσεις. Δυστυχώς στην περίπτωσή μας αυτή που θα πρέπει να αφήσει κάτι πάνω στο τραπέζι, θα είναι η Ελλάδα, γιατί αυτή έχει να χάσει και αυτή που θα τα πάρει σχεδόν όλα θα είναι η Τουρκία. Γιατί αν σήμερα, με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης έχει ένα, από τη διεθνή διαιτησία θα φύγει με πέντε και αυτό την καθιστά αυτόματα μεγάλη κερδισμένη και μεγάλη χαμένη την Ελλάδα.
3. Δεν τέθηκε από τον Έλληνα πρωθυπουργό το θέμα, όπως θα έπρεπε, δηλαδή έντονα, το θέμα της Ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης και των διωγμών που δέχθηκε και συνεχίζει να δέχεται, μέχρι και σήμερα.
4. Δεν τέθηκε το θέμα των αποζημιώσεων των ελληνικών περιουσιών τόσο της περιόδου της Μικρασιατικής Καταστροφής, όσο και των γεγονότων των Σεπτεμβριανών του 1955, αλλά και άλλων θεμάτων, όπως Θεολογική σχολή της Χάλκης, η αυτονομία των νήσων, Ίμβρου, Τενέδου και Λαγουσών, όπως προβλέπονται από τη Συνθήκη της Λωζάνης και πολλά, άλλα.
5. Το γεγονός ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός διατύπωσε την πρόθεση της Ελλάδας να ζητήσει από την ΕΕ τη συνέχιση του καθεστώτος τελωνειακής διασύνδεση ΕΕ – Τουρκίας, καίγοντας ένα χαρτί της χώρας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το οποίο θα ασκούσε τρομερή πίεση τόσο στην Τουρκία, όσο και σε κάποιες άλλες Ευρωπαϊκές χώρες που καλοβλέπουν τη συνεργασία με την Τουρκία και πιέζουν συχνά προς αυτή την κατεύθυνσή. Όπως η Γερμανία, η Ισπανία και η Αγγλία, και η τελευταία είναι  εκτός ΕΕ, χώρες που είναι οι κύριοι εκφραστές της Ευρωτουρκικής συνεργασίας.

Συμπεράσματα.

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, βγαίνουν τα εξής συμπεράσματα.

1. Καλές οι συζητήσεις και οι επαφές μεταξύ δυο κρατών που έχουν διαφορές γιατί έτσι αποφεύγονται, όσο είναι δυνατόν, οι εντάσεις μεταξύ τους, αλλά οι συναντήσεις δεν θα πρέπει να αποζητάτε πάση θυσία.
2. Θα πρέπει να τίθενται όλα τα θέματα που αφορούν τα συμφέρονται της πατρίδας μας, ανεξάρτητα με το τι λέει η άλλη πλευρά. Αυτό ως ουσιαστική θέση της χώρας, αλλά και ως διπλωματικό αντίβαρο στις Τουρκικές επιδιώξεις.
3. Θα πρέπει να παύσει από την Ελληνική πλευρά η διάθεση κατευνασμού της Τουρκίας και αυτό γιατί ιστορικά όλες οι αναθεωρητικές δυνάμεις όπως είναι ΚΑΙ η Τουρκία, την προσπάθεια κατευνασμού, την εκλαμβάνουν ως αδυναμία και γίνονται πιο επιθετικές στη συνέχεια.
4. Όσοι σπεύσουν να βγάλουν συμπεράσματα θετικά ή αρνητικά, με κατηγορηματικό τρόπο, από όσα ακούστηκαν στη συνέντευξη τύπου των δυο ηγετών, θα είναι τεράστιο λάθος, γιατί όπως γράφω και πιο πάνω υπήρξαν και θετικά, αλλά και αρνητικά σημεία, από τη χθεσινή συνάντηση και άρα θα πρέπει να περιμένουμε να «κάτσει η σκόνη» και μετά να δούμε την πραγματικότητα.

Τέλος, όπως αναφέρει και ο καθηγητής Γεωπολιτικής κ. Ιωάννης Μάζης, όταν θα κληθείς να βγάλεις γεωπολιτικά συμπεράσματα ή να κάνεις κάποια γεωπολιτική εκτίμηση, θα πρέπει πρώτα να βάλεις τον εγκέφαλό σου στην κατάψυξη, να τον αφήσεις εκεί για τουλάχιστον μια ώρα και μετά να τον τοποθετήσεις στη θέση του και να κάνεις, ότι είναι να κάνεις. Θέλοντας να πει με αυτό, ότι η γεωπολιτική θέλει ψυχρή λογική, γιατί μόνο έτσι βλέπεις την πραγματικότητα.

Αθανάσιος Ι. Δημητριάδης.

Μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.

(ΕΛΙΣΜΕ)