ΠΕΛΛΑ ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ: Η ΕΡΗΜΩΣΗ ΑΠΕΙΛΕΙ
Του Μίλτου Παπαδημητρίου
Η Πέλλα εκπέμπει σήμα κινδύνου. Πίσω από τις κατά καιρούς πανηγυρικές δηλώσεις και τις φωτογραφίες των εγκαινίων μικρής κλίμακας έργων, κρύβεται μια σκληρή, αμείλικτη πραγματικότητα: η ύπαιθρος του νομού μας αργοπεθαίνει. Η ερήμωση των χωριών μας δεν είναι πλέον ένας μελλοντικός φόβος, αλλά μια καθημερινή διαδικασία αποσύνθεσης που λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις. Παρά το γεγονός ότι το θέμα συζητείται συχνά σε τοπικό και κεντρικό επίπεδο, στην πράξη ελάχιστα γίνονται για να μπει ένα ουσιαστικό φρένο σε αυτή την καθοδική πορεία.
Το «Γεφύρι της Άρτας»: Η Εθνική Οδός Έδεσσας – Θεσσαλονίκης
Αν υπάρχει ένα έργο που συμπυκνώνει την απαξίωση της Πολιτείας προς την Πέλλα, αυτό είναι η εθνική οδός Έδεσσας – Θεσσαλονίκης. Για δεκαετίες, η σύνδεση της πρωτεύουσας του νομού με το μεγάλο αστικό κέντρο της Βόρειας Ελλάδας παραμένει «στα χαρτιά» ή σε ατέρμονες μελέτες.
Είναι τραγικό το 2026 να μιλάμε ακόμη για έναν δρόμο-καρμανιόλα, που διασχίζει κατοικημένες περιοχές, με απαρχαιωμένες προδιαγραφές, την ώρα που άλλοι νομοί έχουν συνδεθεί με σύγχρονους αυτοκινητοδρόμους. Η απουσία ενός ασφαλούς και γρήγορου οδικού άξονα αποτελεί το κυριότερο τροχοπέδη για την ανάπτυξη.
- Οι επενδύσεις απομακρύνονται: Κανένας επιχειρηματίας δεν ρισκάρει σε μια περιοχή με δύσκολη πρόσβαση.
- Ο τουρισμός στραγγαλίζεται: Η Έδεσσα και η ορεινή Πέλλα γίνονται «δύσκολοι» προορισμοί.
- Η καθημερινότητα γίνεται επικίνδυνη: Οι πολίτες που μετακινούνται για εργασία ή υγεία παίζουν τη ζωή τους κορώνα-γράμματα.
Όσο η Έδεσσα παραμένει απομονωμένη, η φυγή των νέων προς τη Θεσσαλονίκη ή το εξωτερικό θα συνεχίζεται. Ο δρόμος δεν είναι απλώς άσφαλτος· είναι ο «ομφάλιος λώρος» που θα μπορούσε να κρατήσει τον νομό ζωντανό.
Οδική Σύνδεση Βέροιας – Σκύδρας: Η Αντίφαση της Ημαθίας
Η σύγκριση με τους γείτονες είναι αναπόφευκτη και οδυνηρή. Η οδική σύνδεση Βέροιας – Σκύδρας αποτελεί ακόμη ένα ανοιχτό μέτωπο. Την ώρα που ο δρόμος από τη Βέροια μέχρι τη Νάουσα έχει ολοκληρωθεί, προσφέροντας ασφάλεια και ταχύτητα στους γειτονικούς δήμους, το τμήμα που αφορά την Πέλλα παραμένει σε εκκρεμότητα.
Αυτή η «ημιτελής» ανάπτυξη δημιουργεί μια Πέλλα δύο ταχυτήτων. Η Σκύδρα, ένας κατεξοχήν παραγωγικός και εξαγωγικός κόμβος, ασφυκτιά. Η σύνδεση με την Εγνατία Οδό μέσω Βέροιας είναι κρίσιμη για τη διακίνηση των αγροτικών μας προϊόντων. Χωρίς αυτήν, το κόστος παραγωγής ανεβαίνει και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων μας πέφτει. Γιατί η Ημαθία κατάφερε να ολοκληρώσει το δικό της τμήμα και εμείς στην Πέλλα μένουμε να κοιτάμε τα εργοτάξια που δεν ξεκινούν ποτέ;
Η Εθνική Διάσταση: Παραμεθόριος και Δομές
Η ερήμωση της Πέλλας δεν είναι μόνο κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα· είναι εθνικό. Η διατήρηση του πληθυσμού στις παραμεθόριες περιοχές, όπως η Αλμωπία και οι ορεινοί όγκοι της Έδεσσας, αποτελεί εθνική επιταγή.
Όταν κλείνει ένα σχολείο σε ένα χωριό της παραμεθορίου, όταν καταργείται ένα ταχυδρομικό υποκατάστημα ή όταν υποβαθμίζεται ένα κέντρο υγείας, το κράτος ουσιαστικά αποσύρεται. Η αποψίλωση των δημόσιων δομών στέλνει ένα μήνυμα εγκατάλειψης στους ακρίτες μας.
«Αν δεν υπάρχει κράτος να με στηρίξει, γιατί να μείνω εδώ;» είναι το ερώτημα που ακούγεται όλο και πιο συχνά στα καφενεία των χωριών μας.
Το Στρατόπεδο Καλέντζου: Μια Μικρή Νίκη σε έναν Μεγάλο Πόλεμο
Μέσα σε αυτό το γκρίζο τοπίο, η είδηση ότι το Στρατόπεδο Καλέντζου στην Έδεσσα φαίνεται να παραμένει και να μην οδηγείται σε κλείσιμο, προσφέρει μια προσωρινή ανακούφιση. Η παρουσία του στρατού δεν είναι μόνο θέμα ασφάλειας· είναι και πνοή για την τοπική οικονομία. Ωστόσο, οι «απώλειες» άλλων δομών συνεχίζονται και η επαγρύπνηση πρέπει να είναι διαρκής. Δεν αρκεί να «μην κλείσει κάτι»· πρέπει να δημιουργηθούν νέες δομές που θα προσελκύσουν κόσμο.
Το Φαινόμενο της Ερήμωσης στην Πράξη
Περπατώντας στα χωριά της Πέλλας, η εικόνα είναι αποκαρδιωτική. Σπίτια με κλειστά παντζούρια, αυλές που χορτάριασαν, καφενεία που ανοίγουν μόνο λίγες ώρες την ημέρα. Η μέση ηλικία του πληθυσμού ανεβαίνει επικίνδυνα. Ο πρωτογενής τομέας, η ραχοκοκαλιά της περιοχής μας, πλήττεται από την ακρίβεια και την έλλειψη εργατικών χεριών.
Οι νέοι, βλέποντας την έλλειψη υποδομών και την απομόνωση, επιλέγουν τη φυγή. Χωρίς σύγχρονο οδικό δίκτυο, χωρίς ισχυρές δομές υγείας και παιδείας, και χωρίς ένα όραμα για το μέλλον, η Πέλλα μετατρέπεται σταδιακά σε έναν απέραντο «οίκο ευγηρίας».
Συμπέρασμα: Απαιτούνται Πράξεις, Όχι Ευχολόγια
Η ερήμωση της υπαίθρου στην Πέλλα δεν θα σταματήσει με ευχολόγια και υποσχέσεις προεκλογικού χαρακτήρα. Απαιτείται:
- Άμεση δημοπράτηση και έναρξη εργασιών για την εθνική οδό Έδεσσας – Θεσσαλονίκης.
- Ολοκλήρωση της σύνδεσης με τη Βέροια, ώστε η Πέλλα να βγει από την οδική απομόνωση.
- Γενναία κίνητρα (φορολογικά και στεγαστικά) για νέους αγρότες και επιχειρηματίες που επιλέγουν την παραμεθόριο.
- Ενίσχυση των δομών υγείας και παιδείας ως ελάχιστη ένδειξη σεβασμού στον πολίτη της υπαίθρου.
Η Πέλλα έχει δώσει πολλά στην εθνική οικονομία και στην ιστορία αυτού του τόπου. Είναι ώρα να πάρει αυτά που δικαιούται. Πριν η σιωπή της ερήμωσης γίνει οριστική.
