Αντώνης Σαμαράς: Όταν η Πολιτική Στάση Γίνεται Χαρακτήρας
Του Χρήστου Δημητριάδη
Παρατηρείται μια παράξενη, σχεδόν υπόγεια ταύτιση ανάμεσα στη βιογραφία μιας γενιάς και στη δημόσια διαδρομή ορισμένων πολιτικών προσώπων. Δεν πρόκειται απαραίτητα για κομματική ένταξη, αλλά για έναν εσωτερικό άξονα νοηματοδότησης. Χαρακτηριστική τομή για τον τόπο ήταν όταν ο Αντώνης Σαμαράς εισερχόταν στην ενεργό πολιτική. Για μια μερίδα νέων, των τελών της δεκαετίας του ’80, η παρουσία του λειτούργησε ως ρήγμα μέσα στην αποπνικτική πόλωση της εποχής.
Η Μακεδονία πάντα υπήρξε το εργαστήριο των πολιτικών παθών, η Πέλλα υπήρξε για τον Αντώνη Σαμαρά το πεδίο της ιστορικής συνέπειας. Για τον τόπο μας, ο Σαμαράς δεν υπήρξε ποτέ ένας «περαστικός» πολιτικός. Ενσάρκωσε έναν τύπο ηγέτη που αντιλαμβάνεται την εξουσία ως πεδίο σύγκρουσης με προσωπικό κόστος. Στην υπόθεση της Μακεδονίας, η στάση του μετατράπηκε σε εσωτερικό μέτρο για κάθε πολίτη της Έδεσσας, των Γιαννιτσών, της Αριδαίας και της Σκύδρας. Για την Πέλλα, το Μακεδονικό δεν ήταν ένα «τεχνικό πρόβλημα» προς διαχείριση, αλλά ζήτημα ταυτότητας και επιβίωσης – και ο Σαμαράς ήταν εκείνος που αρνήθηκε να το υποβιβάσει σε διπλωματικό συμβιβασμό, πληρώνοντας το τίμημα της απομόνωσης.
Η σχέση του με την περιοχή μας είχε και μια βαθιά αναπτυξιακή διάσταση. Ήταν η δική του κυβέρνηση που έθεσε τις βάσεις για έργα πνοής, όπως η αναβάθμιση του οδικού δικτύου που συνδέει την Πέλλα με τη Θεσσαλονίκη, κατανοώντας ότι η απομόνωση του νομού μας είναι τροχοπέδη για την παραγωγή και τον τουρισμό μας. Η «πρόωρη όρασή» του για την ενεργειακή γεωπολιτική και τον πρωτογενή τομέα επανέρχεται σήμερα ως αυτονόητη ανάγκη για τον αγροτικό κόσμο της Πέλλας, που αναζητά δικαίωση και προοπτική.
Η σημασία του Αντώνη Σαμαρά δεν έγκειται στην τακτική δικαίωση, αλλά στο πολιτικό υποκείμενο που συγκρότησε. Έδειξε ότι μπορείς να βρίσκεσαι μέσα σε έναν μηχανισμό χωρίς να του ανήκεις ολοκληρωτικά. Η συμπόρευση του στην Πολιτική Άνοιξη με τον Ανδρέα Λεντάκη και η πνευματική του συγγένεια με τον Οδυσσέα Ελύτη μαρτυρούν μια ποιότητα που σπανίζει: τη γνώση ότι η πολιτική δεν είναι μόνο τέχνη της επιβίωσης, αλλά και τέχνη της ρήξης.
Σήμερα, ο Αντώνης Σαμαράς παραμένει σημείο αναφοράς. Όχι ως μύθος, αλλά ως η απόδειξη ότι μέσα στην πόλωση μπορεί να υπάρξει αξιοπρέπεια χωρίς υστερία. Για εμάς στην Πέλλα, που μάθαμε να εκτιμούμε τον καθαρό λόγο και την ιστορική μνήμη, η διαδρομή του είναι μια διαρκής υπενθύμιση. Με αφορμή τα γενέθλιά του, του ευχόμαστε χρόνια πολλά, γιατί εξακολουθεί να θυμίζει ότι η πολιτική, πριν γίνει εξουσία, οφείλει να είναι χαρακτήρας.
