Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κατέθεσε ο Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματος Δημοκρατίας, Δρ. Μιχάλης Χουρδάκης, με αφορμή τα πρόσφατα στοιχεία της Έκθεσης του ΟΟΣΑ, τα οποία κατατάσσουν την Ελλάδα στις χώρες με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από την έμμεση φορολογία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, το 40,7% των συνολικών φορολογικών εσόδων της χώρας προέρχεται από έμμεσους φόρους (ΦΠΑ και Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης), όταν ο μέσος όρος των χωρών του Οργανισμού είναι 31,2%. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η υπερβολική αυτή εξάρτηση από την έμμεση φορολογία σημαίνει ότι τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα επιβαρύνονται δυσανάλογα, καθώς δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για βασικά αγαθά και υπηρεσίες.

Δήλωση του Μιχάλη Χουρδάκη:
«Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ είναι απολύτως σαφή: η Ελλάδα έχει υιοθετήσει ένα παλινδρομικό φορολογικό μοντέλο, που στηρίζεται υπέρμετρα στην κατανάλωση και όχι στη φορολόγηση της πραγματικής φοροδοτικής ικανότητας.
Όταν σχεδόν το 41% των φορολογικών εσόδων προέρχεται από ΦΠΑ και Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, σε μια χώρα με από τις χαμηλότερες αγοραστικές δυνάμεις στην Ευρώπη, τότε το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό. Είναι διαρθρωτικό και βαθιά κοινωνικό.
Σε άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, η υψηλή φορολογία συνοδεύεται από ισχυρή
ανταποδοτικότητα και κοινωνική προστασία. Στην Ελλάδα, οι έμμεσοι φόροι
λειτουργούν ως μηχανισμός διαρκούς πίεσης στα νοικοκυριά.
Ζητώ από την κυβέρνηση να απαντήσει αν θεωρεί αυτή τη δομή φορολογίας
βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη και αν προτίθεται να προχωρήσει σε στοχευμένες μειώσεις ΦΠΑ και Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης στα είδη πρώτης ανάγκης».

Ο Βουλευτής υπογραμμίζει ότι η φορολογική πολιτική οφείλει να υπηρετεί την
κοινωνική συνοχή και την οικονομική αντοχή των πολιτών και όχι να στηρίζεται σε
μηχανισμούς που επιτείνουν τις ανισότητες.
Την Ερώτηση συνυπογράφουν οι Βουλευτές του Κινήματος Δημοκρατίας:
Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Γιώτα Πούλου, Θεοδώρα Τζάκρη και Ραλλία Χρηστίδου.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης

ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα,  26 Ιανουαρίου 2026

Προς:  Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών,
κ. Κυριάκο Πιερρακάκη
Θέμα:  «Υπερβολική εξάρτηση της Ελλάδας από την έμμεση φορολογία σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ – Δυσανάλογη επιβάρυνση χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων»

Κύριε Υπουργέ,
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Έκθεσης του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), 1  η Ελλάδα παρουσιάζει μία από τις υψηλότερες εξαρτήσεις από την έμμεση φορολογία μεταξύ των χωρών του Οργανισμού, παρά το γεγονός ότι το κατά κεφαλήν εισόδημα και η αγοραστική δύναμη των πολιτών της συγκαταλέγονται στις χαμηλότερες.
Ειδικότερα, το 2024 τα συνολικά φορολογικά έσοδα της Ελλάδας ανήλθαν στο
39,8% του ΑΕΠ, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (34,1%). Ακόμη πιο ανησυχητικό, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι το 40,7% των συνολικών φορολογικών εσόδων της χώρας προέρχεται από έμμεσους φόρους, και
συγκεκριμένα από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (22,5%) και τους Ειδικούς Φόρους
Κατανάλωσης (18,2%), όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ
διαμορφώνεται στο 31,2%.
Η Ελλάδα κατατάσσεται έτσι στην πέμπτη θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ ως
προς την εξάρτηση από την έμμεση φορολογία, γεγονός που καταδεικνύει ένα
παλινδρομικό φορολογικό μείγμα, το οποίο επιβαρύνει δυσανάλογα τα χαμηλά και
μεσαία εισοδήματα, καθώς αυτά δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου
εισοδήματός τους για βασική κατανάλωση.
Η σύγκριση με χώρες όπως η Δανία, η Φινλανδία ή η Σουηδία, που εμφανίζουν
επίσης υψηλά συνολικά φορολογικά έσοδα, αναδεικνύει μια κρίσιμη διαφορά: στις
χώρες αυτές, η φορολογία συνοδεύεται από υψηλή ανταποδοτικότητα σε δημόσιες υπηρεσίες, κοινωνική προστασία και αγοραστική ασφάλεια. Αντιθέτως, στην
Ελλάδα, η υψηλή έμμεση φορολόγηση λειτουργεί ως πρόσθετος παράγοντας
συμπίεσης της αγοραστικής δύναμης, σε μια χώρα που καταγράφει τη δεύτερη
χαμηλότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δεν αποτυπώνουν μια συγκυριακή εικόνα, αλλά μια
διαρθρωτική επιλογή φορολογικής πολιτικής, η οποία στηρίζεται υπέρμετρα στην
κατανάλωση αντί στη φορολόγηση της πραγματικής φοροδοτικής ικανότητας.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Πώς αιτιολογεί το Υπουργείο το γεγονός ότι η έμμεση φορολογία στην Ελλάδα ανέρχεται στο 40,7% των συνολικών φορολογικών εσόδων, όταν ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ είναι 31,2%, και θεωρεί αυτή τη διάρθρωση συμβατή με τη χαμηλή αγοραστική δύναμη των ελληνικών νοικοκυριών;

2. Προτίθεται η κυβέρνηση να θέσει ως στόχο τη σταδιακή σύγκλιση της έμμεσης φορολογίας με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και, εφόσον ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;

3. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει σε μείωση του Φ.Π.Α. σε βασικά είδη διατροφής και πρώτης ανάγκης, ως μέτρο άμεσης ανακούφισης των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων;

4. Προτίθεται να επανεξετάσει το ύψος και την έκταση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης, ιδίως σε αγαθά ευρείας κατανάλωσης;