Επιμέλεια: Σοφία Στεργίου
Το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) δημοσίευσε μια νέα μελέτη πολιτικής που εξετάζει τα πιθανά οφέλη της διαφοροποιημένης φορολόγησης σε προϊόντα που βλάπτουν την υγεία. Η μελέτη, με τίτλο «Φορολογικές πολιτικές μείωσης της βλάβης», συντάχθηκε από τον Παναγιώτη Λιαργκόβα, Πρόεδρο του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΚΕΦΙΜ.
Τι είναι η διαφοροποιημένη φορολόγηση;
Η διαφοροποιημένη φορολόγηση είναι μια προσέγγιση που στοχεύει στη μείωση της βλάβης που προκαλούν ορισμένα προϊόντα στην υγεία, αντί να επιδιώκει την πλήρη απαγόρευσή τους. Αυτό επιτυγχάνεται με την επιβολή διαφορετικών φορολογικών συντελεστών σε προϊόντα ανάλογα με τον βαθμό βλάβης που προκαλούν. Για παράδειγμα, προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη ή κορεσμένα λίπη θα μπορούσαν να φορολογούνται περισσότερο από προϊόντα με χαμηλότερη περιεκτικότητα.
Βασικά σημεία της μελέτης:
- Η μελέτη υποστηρίζει ότι η ενιαία φορολόγηση επιβλαβών προϊόντων είναι αναποτελεσματική, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις, όπως η ανάπτυξη παράνομων αγορών.
- Η διαφοροποιημένη φορολόγηση, αντίθετα, προωθεί τη μετάβαση των καταναλωτών σε λιγότερο επιβλαβείς εναλλακτικές λύσεις.
- Η επιτυχία της πολιτικής εξαρτάται από τη δυνατότητα σαφούς διάκρισης των επιβλαβών παραγόντων κάθε προϊόντος και από την ελαστικότητα της ζήτησης.
Προτεινόμενα προϊόντα για διαφοροποιημένη φορολόγηση:
- Προϊόντα καπνού και νικοτίνης: Διαφοροποίηση ανάλογα με την παρουσία ή απουσία καύσης.
- Οινοπνευματώδη ποτά: Διαφοροποίηση ανάλογα με την περιεκτικότητα σε αιθανόλη.
- Τρόφιμα: Διαφοροποίηση ανάλογα με την περιεκτικότητα σε ζάχαρη, κορεσμένα λίπη και αλάτι.
Δήλωση του συγγραφέα:
Ο καθηγητής Λιαργκόβας δήλωσε ότι η διαφοροποίηση της φορολόγησης, όπου είναι εφικτό, ενθαρρύνει τους καταναλωτές να στραφούν σε ασφαλέστερες επιλογές και ελαχιστοποιεί τα κίνητρα για την ανάπτυξη μαύρων αγορών.
Συμπεράσματα:
Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ προτείνει μια νέα προσέγγιση στη φορολόγηση προϊόντων που βλάπτουν την υγεία, με στόχο τη μείωση της βλάβης και την προώθηση της δημόσιας υγείας. Η διαφοροποιημένη φορολόγηση θα μπορούσε να αποτελέσει μια αποτελεσματική πολιτική, εφόσον εφαρμοστεί με προσοχή και λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε προϊόντος.
