Η αβεβαιότητα για την ελάχιστη μίσθωση και το τίμημα ναρκοθετεί τις επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση – «Φρένο» στην αγορά από τις δυσανάλογες απαιτήσεις για τους οδηγούς – Στα θετικά η καθολική κατάργηση της επιστροφής στην έδρα.
Ρεπορτάζ: Ελένη Παπαδημητρίου
Σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται ο κλάδος των επιβατικών μεταφορών στην Ελλάδα, μετά την κατάθεση του σχεδίου νόμου «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών» στη Βουλή στις 13 Μαρτίου 2026. Παρά τις προσδοκίες για ένα σταθερό πλαίσιο, το Άρθρο 52 του νομοσχεδίου φαίνεται να ανοίγει έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας, παραπέμποντας τις πιο κρίσιμες ρυθμίσεις σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις.
Το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦιΜ), παρεμβαίνοντας στη συζήτηση, αξιολογεί το νομοσχέδιο με επιφύλαξη. Παρότι αναγνωρίζει σημαντικές βελτιώσεις, προειδοποιεί ότι η «ρύθμιση μέσω υπουργικών αποφάσεων» στερεί από την αγορά τη δυνατότητα για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Η Ακτινογραφία του Νομοσχεδίου: Θετικά και Αρνητικά
Προκειμένου να γίνει κατανοητή η επίδραση του νέου νόμου, το ΚΕΦιΜ συνοψίζει τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης:
| Θετικά (+) | Αρνητικά (-) |
| Κατάργηση επιστροφής στην έδρα: Τα ΕΙΧ με οδηγό δεν υποχρεούνται πλέον να γυρνούν άδεια στη βάση τους, μειώνοντας ρύπους και κίνηση. | Ρυθμιστικό «κενό»: Διάρκεια μίσθωσης, προκράτηση και τίμημα μένουν εκτός νόμου και παραπέμπονται σε υπουργικές αποφάσεις. |
| Πράσινη Μετάβαση: Προώθηση της ηλεκτροκίνησης στον στόλο των μεταφορών. | Επενδυτικό ρίσκο: Η αγορά καλείται να επενδύσει σε ακριβά ηλεκτρικά οχήματα χωρίς να γνωρίζει τους τελικούς κανόνες λειτουργίας. |
| Βιώσιμη Κινητικότητα: Ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος μέσω της ευελιξίας των δρομολογίων. | Εμπόδια εισόδου: Διατήρηση δυσανάλογων κριτηρίων για τους οδηγούς (απολυτήριο Λυκείου, γλωσσομάθεια Β2). |
Επενδύσεις «στο σκοτάδι» και το στοίχημα του 2027
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στη σύγκρουση των υποχρεώσεων με την αβεβαιότητα. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, όλα τα νέα ΕΙΧ σε Αττική και Θεσσαλονίκη πρέπει να είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών. Ωστόσο, η αγορά καλείται να δαπανήσει δεκάδες χιλιάδες ευρώ ανά όχημα, χωρίς να γνωρίζει:
- Ποια θα είναι η ελάχιστη διάρκεια μιας μίσθωσης.
- Πόσο νωρίτερα θα πρέπει να γίνεται η προκράτηση.
- Ποιο θα είναι το ελάχιστο τίμημα.
Αυτές οι τρεις παράμετροι είναι που καθορίζουν τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης. Η μετάθεσή τους σε υπουργικές αποφάσεις σημαίνει ότι οι κανόνες του παιχνιδιού μπορούν να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή, καθιστώντας κάθε επιχειρηματικό σχέδιο επισφαλές.
Η «Νίκη» της Επιστροφής στην Έδρα
Στα αξιοσημείωτα θετικά, η κυβέρνηση υιοθέτησε την πρόταση του ΚΕΦιΜ για καθολική κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα για όλη την επικράτεια. Μέχρι πρότινος, η πρόβλεψη αφορούσε μόνο τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να μειώσει τα κενά δρομολόγια, ανακουφίζοντας το κυκλοφοριακό δίκτυο, ειδικά σε τουριστικές περιοχές.
Γλωσσομάθεια και Πρόστιμα: Τα «γκρίζα» σημεία
Το νομοσχέδιο διατηρεί αυστηρές προϋποθέσεις για τους οδηγούς (πτυχίο Β2 και απολυτήριο Λυκείου), οι οποίες θεωρούνται δυσανάλογες, καθώς δεν συνδέονται άμεσα με την οδική ασφάλεια. Επιπλέον, το σύστημα προστίμων (έως 10.000 ευρώ) δημιουργεί νομικά προβλήματα: η αστυνομία θα καλείται να κρίνει επιτόπου αν μια παράβαση έγινε με ευθύνη του οδηγού ή της εταιρείας, κάτι που προμηνύει πλήθος δικαστικών διαμαχών.
Η Δήλωση του Προέδρου
Ο Πρόεδρος του ΚΕΦιΜ, Νίκος Ρώμπαπας, υπογράμμισε τον κίνδυνο της πολιτικής αναβλητικότητας:
«Το πρόβλημα του σχεδίου νόμου δεν είναι τι ρυθμίζει, αλλά τι αφήνει αρρύθμιστο. Ένας ιδιοκτήτης ταξί ή ΕΙΧ καλείται να αγοράσει ηλεκτρικό όχημα χωρίς να γνωρίζει αν οι κανόνες βιωσιμότητας της επένδυσής του θα είναι οι ίδιοι σε έξι μήνες. Η κυβέρνηση πρέπει να εξασφαλίσει μια οργανωμένη μετάβαση και όχι μια πορεία μέσα από κοινωνικές εντάσεις και δικαστικές διαμάχες».
Συμπέρασμα
Η Γνωμοδότηση 41/2026 της Επιτροπής Ανταγωνισμού είναι σαφής: οι περιορισμοί στον ανταγωνισμό πρέπει να δικαιολογούνται από επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος. Το νέο νομοσχέδιο, αν και εκσυγχρονίζει ορισμένες πτυχές, φαίνεται πως διστάζει να δώσει οριστικές λύσεις, αφήνοντας την αγορά των μεταφορών σε ένα καθεστώς «μόνιμης αναμονής».
